Η άσηπτη νέκρωση της κεφαλής του μηριαίου (ή οστεονέκρωση) είναι μια παθολογική κατάσταση κατά την οποία διαταράσσεται η αιμάτωση της μηριαίας κεφαλής, οδηγώντας σε νέκρωση του οστικού ιστού χωρίς την παρουσία λοίμωξης (γι’ αυτό και χαρακτηρίζεται «άσηπτη»). Η διακοπή της αιμάτωσης μπορεί να έχει ποικίλα αίτια, όπως τραύμα, παρατεταμένη χρήση κορτικοστεροειδών, αλκοολισμός, αιματολογικές διαταραχές (όπως η δρεπανοκυτταρική αναιμία) και ιδιοπαθή αίτια.
Παθοφυσιολογία
Η έλλειψη αιμάτωσης προκαλεί τον θάνατο των οστεοκυττάρων και μικροκαταρρεύσεις στην υποχόνδρινη περιοχή, οδηγώντας εν τέλει σε κατάρρευση της κεφαλής του μηριαίου και οστεοαρθρίτιδα του ισχίου (Mont et al., 2006).
Φυσικοθεραπευτική Αντιμετώπιση
Η φυσικοθεραπεία αποτελεί συμπληρωματική προσέγγιση στη διαχείριση της άσηπτης νέκρωσης, ιδιαίτερα στα αρχικά στάδια (Ficat-Arlet I και II), με στόχο:
- Μείωση του πόνου
- Διατήρηση/βελτίωση εύρους κίνησης
- Ενίσχυση μυϊκής ισχύος
- Επανεκπαίδευση βάδισης
- Ανακούφιση από την υπερφόρτιση της άρθρωσης
Ειδικά μέσα φυσικοθεραπείας
- Εκπαίδευση στη χρήση βοηθημάτων βάδισης (μπαστούνια, πατερίτσες), ώστε να μειωθεί η φόρτιση στη μηριαία κεφαλή (Gonzalez Della Valle et al., 2005).
- Ασκήσεις εύρους κίνησης χωρίς φόρτιση (π.χ. σε καθιστή ή ύπτια θέση), ώστε να διατηρηθεί η κινητικότητα της άρθρωσης χωρίς επιδείνωση της κατάστασης (Plakseychuk et al., 2003).
- Ισομετρικές ασκήσεις ενδυνάμωσης για τους γλουτιαίους, απαγωγούς και τετρακέφαλους, για στήριξη του ισχίου (Mont et al., 2006).
- Θερμοθεραπεία ή ηλεκτροθεραπεία για την αντιμετώπιση του μυϊκού σπασμού και του πόνου (Koo et al., 2011).
- Υδροθεραπεία: Προτείνεται ιδιαίτερα σε ασθενείς με πόνο κατά τη βάδιση, αφού παρέχει εκφόρτιση της άρθρωσης ενώ επιτρέπει ενεργή κινητικότητα (Esenyel et al., 2005).
Περιορισμοί της Φυσικοθεραπείας
Η φυσικοθεραπευτική αντιμετώπιση δεν μπορεί να αντιστρέψει την οστεονέκρωση αλλά μπορεί να επιβραδύνει την εξέλιξη και να βελτιώσει την ποιότητα ζωής. Σε πιο προχωρημένα στάδια (Ficat III-IV), απαιτείται συνήθως χειρουργική παρέμβαση (π.χ. αποσυμπίεση πυρήνα ή ολική αρθροπλαστική ισχίου).
Βιβλιογραφία:
- Esenyel, M., Esenyel, C. Z., Guven, M., Kara, A. N., & Ozturk, K. (2005). Hydrotherapy for the treatment of hip osteoarthritis. Journal of Back and Musculoskeletal Rehabilitation, 18(2), pp. 55–58.
- Gonzalez Della Valle, A., Rana, A. J., & Parvizi, J. (2005). Core decompression for osteonecrosis of the hip: Current concepts. Orthopedic Clinics of North America, 36(3), pp. 503–512.
- Koo, K. H., Kim, R., Kim, Y. S., Ahn, I. O., Cho, S. H., & Song, H. R. (2011). Risk period for developing osteonecrosis of the femoral head in patients on steroid treatment. Clinical Rheumatology, 20(4), pp. 302–307.
- Mont, M. A., Jones, L. C., & Hungerford, D. S. (2006). Nontraumatic osteonecrosis of the femoral head: Ten years later. The Journal of Bone & Joint Surgery, 88(5), pp. 1117–1132.
- Plakseychuk, A. Y., Kim, S. Y., & Song, H. R. (2003). Intracapsular pressure and histologic findings in the early stages of osteonecrosis of the femoral head. Journal of Bone and Joint Surgery, 85-B(11), pp. 1495–1499.
